صورت‌های مالی خودروسازان بررسی شد / دخل‌و‌خرج خودروسازان در برجام و تحریم

از دست ندهید

تفاوت قیمت کارخانه و بازار خودروها ؛ کارخانه از بازار پیشی گرفت + قیمت

مصوبه قیمت‌گذاری خودرو در حاشیه بازار از سوی خودروسازان کامل اجرا نشده و همین امر سبب شده است تفاوت...

ایلان ماسک در یک روز ۳۶ میلیارد دلار ثروتمندتر شد

ایلان ماسک ، با سفارش صدهزارتایی هرتز کورپوریشن برای تسلا، در یک روز ۳۶ میلیارد دلار درآمد کسب کرد؛...

سهمیه سوخت تاکسی بین شهری چگونه به رانندگان تعلق می گیرد؟

رانندگان برای دریافت سهمیه سوخت تاکسی بین شهری تا روز بیستم دی برای ثبت شماره شبا بانک ملی خود...

صورت‌های مالی خودروسازان بزرگ وابسته به دولت نشان می‌دهد مبلغ فروش محصولات آنها در دوران برجام،‌ همواره بیش از مبلغ بهای تمام شده تولید بود. اما این روند در دوران تحریم عکس شده است.

بیت ران – با تقسیم دوره شش سال ۹۴ تا ۹۹ و تقسیم آن به دو بازه زمانی سه ساله شامل دوران برجام و دوران تحریم، متوجه خواهیم شد تعادل در دخل و خرج خودروسازان در دوره نخست (۹۴ تا ۹۶) به مراتب وضع بهتری در مقایسه با دوره دوم (۹۷ تا ۹۹) داشته است.

بنابراین برجام توانسته در راستای زیان‌دهی کمتر کمک بزرگی به خودروسازان کند و در عوض تحریم، ضربه سنگینی به آنها وارد کرده است. در حالت کلی، ایران‌ خودرو، سایپا و پارس خودرو به عنوان سه شرکت اصلی و وابسته به دولت، چیزی حدود ۹۹ هزار میلیارد تومان صرف تولید محصولات خود در سه سال پسابرجام کرده‌اند.

در مقابل، مبلغ فروش آنها در این دوره چیزی حدود ۱۱۰ هزار میلیارد تومان بوده است. بنابراین بدون در نظر گرفتن هزینه‌های مالی، مبلغ فروش محصولات خودروسازان در سال‌های پسابرجام، حدودا ۱۱ هزار میلیارد تومان بیش از هزینه خام تولید آنها بوده است.

این در حالی است که در دوران تحریم، هزینه‌های خام تولید از مبلغ فروش خودروسازان پیشی گرفته و به زیان آنها افزوده است.

۱۹۲ هزار میلیارد تومان صرف هزینه خام تولید شد

طبق صورت های مالی خودروسازان بزرگ، آنها در این دوره بیش از ۱۹۲ هزار میلیارد تومان صرف هزینه خام تولید کرده اند و در مقابل، مبلغ فروش‌شان چیزی حدود ۱۷۰ هزار میلیارد تومان بوده است. با این حساب، ایران‌خودرو، سایپا و پارس خودرو در مجموع طی دوران تحریم، حدود ۲۲ هزار میلیارد تومان فقط از ناحیه اختلاف بین هزینه خام تولید و مبلغ فروش، زیان دیده‌اند.

طبعا با در نظر گرفتن هزینه‌های مالی، زیان نهایی آنها عددی بسیار بالاتر را نشان خواهد داد. در واقع مبالغی که خودروسازان به‌عنوان «هزینه تولید» به بورس ارائه داده‌اند، بهای‌خام به شمار می‌رود. حال آنکه به گفته آنها، با احتساب هزینه مالی، اداری، فروش و هزینه سربار، قیمت تمام شده بسیار بالاتر از نرخ خام در این سال‌ها بوده و هست.

خودروسازان این را هم می‌گویند که عدم تعادل بهای تمام شده تولید و قیمت فروش محصولات، ریشه در قیمت‌گذاری دستوری دارد. سال‌هاست به خودروسازان اجازه تعیین قیمت محصولات‌شان داده نمی‌شود و از همین رو آنها به شرکت‌هایی زیان ده تبدیل شده‌اند.

اما چرا رابطه میان هزینه‌های خام تولید و مبلغ فروش، روندی عکس در دو دوره برجام و تحریم داشته است؟

به نظر می‌رسد دلیل اصلی این اختلاف را باید در مساله بود و نبود برجام جست‌وجو کرد. از سال ۹۴ که برجام اجرایی شد، تا قبل از خروج آمریکا از این سند بین‌المللی در اردیبهشت ۹۷، کشور با ثبات نسبی اقتصادی مواجه بود. صنایع مختلف از جمله خودروسازی، در فضایی نسبتا کم ریسک فعالیت می‌کردند.

در این دوره سه ساله، صنعت خودرو از تغییرات مداوم و شوک برانگیز در بازار ارز دور بود. از همین رو هزینه‌های تولید به نوعی کنترل می‌شدند. زیرا رشد قیمت مواد اولیه هم به شدت دوران تحریم نبود. در آن دوران، چون تحریمی در کار نبود، خودروسازان و قطعه سازان می‌توانستند در بستری طبیعی با تامین‌کنندگان و شرکت‌های خودروساز خارجی مراوده داشته باشند. ضمن آنکه تامین مواد اولیه و قطعات نیز نیاز به هزینه‌های اضافی نداشت.

در این سال‌ها هم شورای رقابت مرجع تعیین‌کننده قیمت خودرو بود. به همین دلیل خودروسازان در این سال‌ها چندان سودی نکردند. اما تورم عمومی نیز به نوعی در دوران برجام کنترل شده و خیزهای بلندی را به خود نمی‌دید. این فضای نسبتا مساعد اما در سال ۹۷ و با خروج آمریکا از برجام، از بین رفت و دوران بسیار سخت خودروسازان آغاز شد.

خودروسازی اولین صنعت تحریم شده بود

با خروج آمریکا از برجام، خودروسازی اولین صنعتی بود که در تابستان ۹۷ تحریم شد. نقض برجام، سرآغاز طوفانی سهمگین در اقتصاد ایران بود. چه آنکه انتظارات تورمی را بسیار بالا برد و به تبع آن، قیمت ارز نیز رشدی شدید را تجربه کرد.

رشد قیمت ارز، نه تنها مواد اولیه خارجی را بسیار گران کرد، بلکه قیمت‌ها در داخل را نیز به شدت رشد داد. زیرا تامین‌کنندگان متناسب با نوسان ارزی، قیمت‌ها را بالا بردند. ازآنجا که خودروسازان امکان افزایش قیمت محصولات‌شان را متناسب با هزینه‌های تولید نداشتند، فاصله میان این هزینه‌ها با قیمت فروش، بسیار زیاد شد. این اتفاق، آنها را در زیان غوطه‌ور کرد.

در بحث تامین قطعات و مواد اولیه از خارج نیز دو مساله وجود داشت. یکی رشد قیمت به دلیل صعود نرخ ارز و دیگری تحمیل هزینه‌های اضافی بابت دور زدن تحریم.

خودروسازان و قطعه سازان مجبور بودند (و هنوز هم هستند) که برای تامین مواد اولیه و قطعات مورد نیاز خود، تحریم‌ها را دور بزنند. طبیعتاً این دور زدن‌ها کلی هزینه روی دست‌شان گذاشته و می‌گذارد. این در حالی است که ظاهرا شورای رقابت وقعی به این هزینه‌ها نمی‌گذارد. این موضوع یکی از دلایل رشد فاصله هزینه تولید و قیمت فروش به حساب می‌آید.

«رشد ۸۳ درصدی» نسبت هزینه تولید به فروش

اما مرور صورت‌های مالی خودروسازان در دو دوره برجام و تحریم نشان می‌دهد بیشترین هزینه خام تولید مربوط به سال ۹۹ بوده و بالاترین مبلغ فروش نیز به همین سال اختصاص دارد. در سال ۹۹ قیمت ارز رشد سنگینی را تجربه کرد. تا جایی که دلار از مرز ۳۰ هزار تومان هم رد شد.

در نتیجه این اتفاق، هزینه تولید در خودروسازی بسیار رشد کرد و فاصله‌اش با مبلغ فروش بیش از پیش شد. این اتفاق در حالی رخ داد که خودروسازان در سال ۹۹ سه مرحله افزایش قیمت کارخانه‌ای را تجربه کردند. به عبارت بهتر، با وجود آنکه قیمت خودرو در مبدا (کارخانه) طی سال ۹۹ سه بار رشد کرد، نتوانست حتی جوابگوی صعود هزینه‌های خام تولید باشد.

از همین رو روند زیان دهی خودروسازان در سال گذشته تشدید شد. نکته دیگر اینجاست که اختلاف بین هزینه خام تولید و مبلغ فروش، در دوران تحریم و نسبت به مقطع برجام رشد ۸۳ درصدی را به خود می‌بیند. در واقع به دلیل تداوم سیاست قیمت‌گذاری دستوری از یکسو و رشد بسیار شدید هزینه تولید از سوی دیگر، فاصله میان هزینه‌ها و مبلغ فروش، بیش از پیش افزایش یافته است.

جزئیات هزینه تولید و فروش خودروسازان

نگاهی اما به جزئیات دخل و خرج و صورت‌های مالی خودروسازان در دو دوره برجام و تحریم بیندازیم تا مشخص شود هر یک از شرکت‌های تحت بررسی، هزینه خام تولیدشان چقدر بوده و فروش‌شان چه درآمدی نصیب آنها کرده است.

عملکرد ایران خودرو

در این بین، بررسی عملکرد ایران‌خودرو در سال ۹۴ نشان می‌دهد مبلغ فروش محصولات این شرکت بیش از مبلغ بهای تمام ‌شده آنها بوده است. بر این اساس، آبی‌های جاده مخصوص حدود ۱۶ هزار و ۴۸۰میلیارد تومان صرف تولید محصولات خود کرده‌اند. در مقابل، بهای فروش آنها به ۱۸ هزار و ۴۲۰ میلیارد تومان رسیده است.

بنابراین اختلاف بهای خام تولید با مبلغ فروش ایران‌خودرو در سال ۹۴، رقمی نزدیک به یک هزار و ۹۴۰ میلیارد تومان بوده است. بیشتر بودن مبلغ فروش نسبت به بهای تولید در ایران‌خودرو، طی سال ۹۵ نیز رخ داده است. این شرکت در این سال حدود ۲۳ هزار و ۵۵۰ میلیارد تومان صرف تولید محصولاتش کرد. در مقابل، نزدیک به ۲۵ هزار و ۷۹۰ میلیارد تومان کسب درآمد از ناحیه فروش داشته است.

بنابراین طی سال تحت بررسی، اختلاف بهای فروش و تولید خام ایران‌ خودرویی‌ ها عدد ۲هزار و ۲۴۰ میلیارد تومان را نشان می‌دهد. طبق صورت‌های مالی ایران‌خودرو، این شرکت در سال ۹۶ نیز بهای فروشی بیش از بهای خام تولید داشته است. آبی‌های جاده مخصوص توانسته‌اند در این سال بهای فروش خود را به حدود ۳۱ هزار و ۴۵۰ میلیارد تومان برسانند. حال آنکه مبلغ بهای تمام شده خام تولیدشان حول و حوش ۲۹ هزار و ۵۹۰ میلیارد تومان برآورد شده است.

هزینه های دوران برجام

کل هزینه خام تولید ایران‌خودرو در دوران برجام، بالغ بر ۶۹ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان بود. در مقابل، مبلغ فروش این شرکت در دوره تحت بررسی، بیش از ۷۵ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان بوده است. این شرکت در سال ۹۷ نیز حدود ۲۳ هزار و ۶۲۰ میلیارد تومان صرف تولید کرده، اما بهای فروش آن ۲۰ هزار و ۴۰۵ میلیارد تومان بوده است.

در سال ۹۸ هم ایران‌خودرو حدود ۳۸ هزار و ۲۱۰ میلیارد تومان صرف تولید محصولات خود کرده اما در مقابل، درآمدی حدود ۳۳ هزار و ۳۲۰ میلیارد تومان از ناحیه فروش نصیب این شرکت شده است. در نهایت طی سال ۹۹ نیز ایران‌خودرو بیش از ۷۸ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان صرف هزینه خام تولید کرده و مبلغ فروشش نزدیک به ۶۸ هزار میلیارد تومان بوده است.

در مجموع طی دوران تحریم، ایران‌خودرو بیش از ۱۴۰ هزار میلیارد تومان صرف هزینه خام محصولاتش کرده و در مقابل، کمی بیش از ۱۲۰ هزار میلیارد تومان مبلغ فروشش بوده است.

ایران‌خودرو برای سال ۱۴۰۰ خود نیز پیش‌بینی کرده که هزینه تولیدش باز هم از مبلغ فروش جلوتر خواهد بود. بر این اساس، این شرکت برآورد کرده که هزینه خام تولید در سال ۱۴۰۰ بالغ بر ۱۳۸ هزار میلیارد تومان خواهد بود. اما مبلغ فروشش از ۱۱۸ هزار میلیارد تومان تجاوز نخواهد کرد.

عملکرد سایپا

اما سایپا در سال ۹۴ پنج هزار و ۷۶۱ میلیارد تومان صرف تولید محصولات خود کرد. حال آنکه بهای فروش این شرکت ۶ هزار و ۹۲۵ میلیارد تومان بوده است. طی سال ۹۵ نیز حدود چهار هزار و ۹۲۰ میلیارد تومان بهای تمام شده تولید سایپا بود. اما بهای فروش آن پنج هزار و ۸۷۲ میلیارد تومان اعلام شده است.

در سال ۹۶ نیز سایپایی‌ها حدود۷ هزار و ۱۰۴ میلیارد تومان صرف تولید محصولات‌شان کرده‌اند و در مقابل، حدودا ۹ هزار و ۴۳ میلیارد تومان مبلغ فروش‌شان بوده است. سایپایی‌ها در مجموع طی دوران پسابرجام بالغ بر ۱۷ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان صرف تولید کرده اند و در عوض، بیش از ۲۱ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان درآمد فروش داشته‌اند.

در سال ۹۷ اما نسبت هزینه و فروش محصولات سایپا عکس شد. به‌نحوی‌که ۱۰هزار و ۴۳۰ میلیارد تومان مبلغ بهای تمام‌‌‌‌شده این شرکت بود. اما مبلغ فروش، عدد۸ هزار و ۴۷۵ میلیارد تومان را نشان می‌دهد. در سال ۹۸ نیز بهای تولید محصولات سایپا به ۱۳ هزار و ۳۷۷ میلیارد تومان رسیده که نسبت به مبلغ ۱۴ هزار و ۳۰۳ میلیارد تومانی فروش، اختلافی ۹۳۶ میلیارد تومانی را نشان می‌دهد.

طی سال ۹۹ نیز این شرکت حدود ۱۶ هزار میلیارد تومان درآمد فروش داشت. در حالی که هزینه خام تولیدش بیش از ۱۸ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان بوده است. سایپا در دوران تحریم بالغ بر ۴۲ هزار میلیارد تومان صرف هزینه خام تولید کرده و در مقابل کمی بیش از ۳۷ هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان درآمد کسب کرده است.

عملکرد پارس خودرو

اما مبلغ بهای تمام‌شده تولید پارس خودرو طی سال ۹۴ بیش از هزار و ۵۶۳ میلیارد تومان بوده و در مقابل، مبلغ فروش به یک‌هزار و ۷۰۱ میلیارد تومان رسیده است. در سال ۹۵ نیز مبلغ فروش پارس‌خودرو ۴ هزار و ۳۳۳ میلیارد تومان بود. اما بهای خام تولید این شرکت حدودا۳ هزار ۸۹۶ میلیارد تومان ثبت شده است.

در سال ۹۶ نیز مبلغ فروش پارس‌خودرو عدد ۶ هزار و ۶۷۹ میلیارد تومان را به ثبت رساند. اما مبلغ بهای تمام‌شده تولید آن، ۶هزار و ۱۴۶ میلیارد تومان اعلام شده است. این شرکت در دوران پسابرجام، بیش از ۱۱ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان صرف هزینه خام تولید کرد. در مقابل، بالغ بر ۱۲ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان درآمد فروش داشته است.

طی سال ۹۷ مبلغ بهای تمام شده تولید پارس خودرو با عدد ۴ هزار و ۲۵۴میلیارد تومان از مبلغ فروش آن یعنی۳ هزار و ۸۵۲ میلیارد تومان جلو زده است. در سال ۹۸ نیز پارس‌خودرو هزار و ۱۵۲ میلیارد تومان صرف تولید محصولاتش کرده و از محل فروش، هزار و ۹۶ میلیارد تومان به دست آورده است.

در نهایت طی سال ۹۹ هم این شرکت کمتر از۴ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان صرف هزینه خام تولید کرده و در مقابل، حدود۴ هزار و ۲۵۰ میلیارد تومان درآمد فروش داشته است. در دوران تحریم، کل هزینه خام تولید پارس خودرو بالغ بر ۱۰ هزار میلیارد تومان بوده و مبلغ فروش به ۹ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان هم نرسیده است.

منبع: دنیای اقتصاد

بیشتر بخوانید:

خودرو ارزان قیمت ایران خودرو چقدر به واقعیت نزدیک است؟

نتایج قرعه‌ کشی هجدهمین فروش فوق‌ العاده ایران خودرو اعلام شد

۱.۵ لیتری های توربو بازار ایران / از شاهین تا تی5 ایوو!

پاسخ دادن

دیدگاه خود را وارد کنید
لطفا نام خود را وارد کنید

آخرین اخبار

تولید خودرو برلیانس H330 با چراغ خاموش/پارس خودرو از قیمت آن به بیت ران گفت

پارس خودرو در حال تولید خودرو خودرو برلیانس H330 در این شرکت با تیراژ محدود و کاملا چراغ خاموش...

احتمال قیمت گذاری خودرو لوکس در بورس کالا

احتمال قیمت گذاری خودرو لوکس در بورس کالا قوت گرفت. این گروه از خودروها شامل قیمت گذاری دستوری همچون خودروهای اقتصادی نیستند. بیت ران -...

موتور سایپا آریا سه سیلندر است / همراه مشخصات...

شرکت تیوان زیر مجموعه گروه بهمن نسل جدید موتورهای سه سیلندر ایرانی که با همکاری شرکت AVL اتریش ساخته شده است را معرفی کرد،...

ابهام‌های شورای نگهبان در رابطه با طرح ساماندهی صنعت...

ابهام‌های شورای نگهبان در رابطه با طرح ساماندهی صنعت خودرو رفع شد. بیت ران - سخنگوی شورای نگهبان گفت که این شورا نسبت به طرح...

با بزرگ‌ترین هواپیماهای جهان آشنا شوید

در این مطلب به بزرگ‌ترین هواپیماهای موجود در جهان خواهیم پرداخت. در بین این هواپیماها، نمونه‌های مسافری، باری و نظامی وجود دارند. بیت ران -...

پست‌های مرتبط